ชื่อโครงการ          “อนุรักษ์ ฟื้นฟูสภาพแม่น้ำลำคลอง”

ชื่อองค์กร              กลุ่ม อนุรักษ์  พิทักษ์ รักสิ่งแวดล้อม     ที่อยู่ 281/1  ซอย วัดป่าปัญญโรจน์   ต.แม่จะเรา

อ.แม่ระมาด จ.ตาก 63140 โทร.055-585567

ผู้รับผิดชอบ          พระพรมงคล พลธมฺโม เจ้าสำนักวัดป่าปัญญโรจน์ ต.แม่จะเรา อ.แม่ระมาด

จ.ตาก 63140 โทร.089-2378988  055-585567  www.raktak.net  Email::manee_2519@hotmail.com

ผู้ร่วมทำ1               นายเส็ง  แก้วกันทา กำนันตำบลแม่จะเรา ต.แม่จะเรา อ.แม่ระมาด จ.ตาก 63140

ผู้ร่วมทำ2               นายอภิรัตน์  แก้วมณี ต.แม่จะเรา อ.แม่ระมาด จ.ตาก 63140 โทร.055-585567

งบประมาณการดำเนินงาน

                งบประมาณโดยรวม                                                            191,400                 บาท

                ขอสนับสนุนจาก สสส.                                                      191,400                 บาท

                งบสนับสนุนจากองค์กรเสนอโครงการ                             ----                     บาท

                งบประมาณจากแหล่งทุนอื่น                                                ----                     บาท

                รวมงบประมาณทั้งสิ้น                                                       191,400                 บาท

หลักการเหตุผล

“น้ำ” เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิตของมนุษย์ คนไทยเองได้ชื่อว่าเป็นชาวน้ำ มีอารยธรรม วิถีชีวิต และจิตวิญญาณ ผูกพันแน่นแฟ้นกับน้ำ ทั้งการกิน อยู่ การคมนาคม และตั้งบ้านเรือนใกล้น้ำตั้งแต่อดีตมา แต่ปัจจุบัน จำนวนประชากรเพิ่มมากขึ้น ความต้องการน้ำสูงขึ้น ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ทั้งวิธีคิด ทัศนคติต่อน้ำของคนเปลี่ยนไป สายน้ำหลายสายกำลังทรุดโทรม ทำให้ส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ ปัญหาคุณภาพน้ำจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนต้องรับผิดชอบร่วมกัน จากแนวคิดหลักจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพได้ให้ไว้ โดยน้อมนำเอาพระราชเสาวนีย์ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงมีความห่วงใยเรื่องสิ่งแวดล้อม ทรงแนะนำพสกนิกรให้ช่วยกันดูแลรักษาแม่น้ำต่างๆ นำมาซึ่งแนวคิดการส่งเสริม สนับสนุนให้ทุกภาคส่วนในสังคม เกิดความเข้าใจ รัก หวงแหน และมีส่วนร่วมในการดูแลรักษาแม่น้ำลำคลองในท้องถิ่นอย่างเหมาะสม ด้วยตนเองได้อย่างต่อเนื่อง  

ศูนย์ปฏิบัติการเรียนรู้วิทยุชุมชน วัดป่าปัญญโรจน์ ชมรมลูกเสือชาวบ้านและชมรม อสม.ในเขตพื้นที่อำเภอแม่ระมาด จึงได้จัดทำโครงการดังกล่าวนี้ตามแนวทางที่ทางสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้ให้ไว้ขึ้นมาเพื่ออนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพแม่น้ำลำคลองที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวบ้าน ให้อยู่คงคู่กับชาวบ้านตลอดไป และเพื่อรักษาไว้ซึ่งความสมดุลทางธรรมชาติ ซึ่งในปัจจุบันเราจะทราบได้เกี่ยวกับธรรมชาติที่ถูกทำลายโดยมนุษย์ จนทำให้เกิดภัยธรรมชาติขึ้นมาหลายต่อหลายครั้งจนนำมาซึ่งความสูญเสียทั้งชีวิต ทรัพย์สินและทรัพยากรของชาติต่าง ๆ มากมาย เพราะเหตุมาจากความสมดุลทางธรรมชาติหมดไปและหากไม่รักษาไว้ซึ่งความสมดุลทางธรรมชาติเอาไว้อนาคตมนุษย์อาจถูกธรรมชาติทำลายหมดสิ้น ตามคำพูดที่ว่า “ธรรมชาติสร้างมนุษย์ มนุษย์ทำลายธรรมชาติ ธรรมชาติทำลายมนุษย์”

วัตถุประสงค์

1. เพื่อสนับสนุนให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการป้องกัน อนุรักษ์ ดูแล และร่วมรักษาสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ฟื้นฟูแม่น้ำลำคลองในท้องถิ่นอย่างเหมาะสม      

2. เพื่อพัฒนาคุณภาพน้ำให้มีคุณภาพที่ดีขึ้นกว่าเดิม

3.เพื่อสนองพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงมีความห่วงใยเรื่องสิ่งแวดล้อม ทรงแนะนำพสกนิกรให้ช่วยกันดูแลรักษาแม่น้ำต่างๆ

เป้าหมายหลัก

                1.เพื่อการอนุรักษ์ฟื้นฟู รณรงค์ปลูกจิตสำนึก และการรักษาไว้ซึ่งแหล่งทรัพยากรน้ำ

2.แม่น้ำแม่จะเรา

เป้าหมายด้านปริมาณ

                1.ประชากรในบริเวณพื้นที่ลุ่มแม่น้ำจำนวน 6 หมู่บ้าน ประมาณ 4,000 กว่าหลังคา

2.ให้ความรู้แกนนำ 15 คน

เป้าหมายแกนนำ

                1.ชมรมลูกเสือชาวบ้าน

                2.ชมรม อสม.

                3.นักจัดรายการ คลื่นวิทยุ Fm 102.75 MHz.

          4.กลุ่มแกนนำนักเรียนจากโรงเรียนในพื้นที่จำนวน 6 โรงเรียน

วางกรอบกิจกรรมการดำเนินงาน

                1.ส่งเสริมรณรงค์ให้ชาวบ้านร่วมกันอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพแม่น้ำลำคลอง  โดยการเดินรณรงค์ของกลุ่มเยาวชน รณรงค์ด้วยแผ่นป้าย และจัดทำกับดักน้ำเสียจากบ้านริมแม่น้ำ และอธิบายถึงความสำคัญของแม่น้ำ

                2.จัดทำจุดรักษาความสะอาดตาข่ายเชือกดักขยะด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน และมีการดูแลของกลุ่มแกนนำอาสาสมัครในการเฝ้าระวังและจัดเก็บขยะทุกเสาร์-อาทิตย์ คอยระวังตรวจสอบสภาพน้ำด้วยวิธีการทางชีวภาพและมีการอัพเดตข้อมูลข่าวสารแจ้งให้ชาวบ้านทราบเป็นระยะตลอด ทางหอกระจายข่าวของเทศบาลและคลื่นวิทยุ 

วิธีการดำเนินงานขั้นแรก

                1.เปิดรับสมัครเชิญชวนอาสาสมัครนักอนุรักษ์เข้าร่วมโครงการเพื่อร่วมเป็นแกนนำ

                2.สัมมนาวิชาการให้ความรู้เรื่องแนวทางการดำเนินงานและเพื่อปลูกจิตสำนึกของการรักษ์ธรรมชาติให้เห็นความสำคัญของการดูแลและรักษาต้นน้ำลำธารอันเป็นสายธารหล่อเลี้ยงวิถีชีวิตของชาวบ้านภายในลุ่มสายแม่น้ำดังกล่าว

                3.เชิญชวนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมโครงการ

                                3.1.เทศบาล

                                3.2.องค์การบริหารส่วนตำบล

                                3.3.สถานีอนามัย

                                3.4.สาธารณะสุข

                                3.5.โรงเรียน สถานศึกษา เป็นต้น

วิธีการดำเนินงานขั้นที่ 2

                1.เผยแพร่ให้ความรู้กับชาวบ้าน

                                1.1.ให้ความรู้สร้างจิตสำนึกที่ดีสู่ชาวบ้านผ่านคลื่นวิทยุชุมชน Fm 102.75 MHz.

                                                1.2.ติดตั้งโปสเตอร์รณรงค์ประชาสัมพันธ์

                                1.3.จัดทำป้ายเตือนระวังการดูแลรักษาสภาพแวดล้อมแม่น้ำ การทิ้งขยะลงแม่น้ำ

                2.ติดตั้งตาข่ายดักขยะ และปลูกต้นไม้เพื่อรักษาสภาพแหล่งน้ำ

                3.จัดทีมอาสาสมัครลงสำรวจพื้นที่ทุกวันเสาร์-อาทิตย์

                   3.1.คัดเลือกอาสาสมัครจำนวน 15 คน ที่มีความเหมาะสมจากจำนวนทั้งหมด

          4.สืบประวัติค้นคว้าความเป็นมาของแม่น้ำตามความรู้ภูมิปัญญาชาวบ้าน

                   4.1.มอบหมายงานให้กับอาสาสมัครที่ได้รับคัดเลือกดำเนินการจำนวน 5 คน

ขั้นตอนการเตรียมการดำเนินงาน

                1.เตรียมการสัมมนาให้ความรู้กับทีมแกนนำ โดยการเตรียมข้อมูลที่จำเป็นต่อการใช้ในการดำเนินงาน ในภาควิชาความรู้และแนวทางการออกรณรงค์ขยายความรู้ที่ได้รับมาให้ออกไปสู่ประชาชนชาวบ้านอย่างมีประสิทธิภาพ

                2.สร้างแผ่นโปสเตอร์ , ป้ายคัตเจอร์ , บอร์ดประชาสัมพันธ์ , แผ่นพับ และสิ่งอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องและจำเป็นต้องเพิ่มเติมในภายหลังสำหรับใช้ในการรณรงค์ประชาสัมพันธ์ สร้างจิตสำนึกที่ดีให้กับชาวบ้านในการอนุรักษ์และรักษาไว้ซึ่งแหล่งน้ำลำธารต่าง ๆ

                3.จัดเตรียมสถานที่สำหรับใช้ในการดำเนินงาน

วิธีการดำเนินงาน

                1.สัมมนาวิชาการให้ความรู้กับแกนนำอาสาสมัคร ในเรื่องที่มีความเกี่ยวข้องกับน้ำและวิธีการดำเนินงาน เพื่อที่แกนนำอาสาสมัครสามารถที่จะนำความรู้ที่ได้รับไปเผยแผ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

                2.กลุ่มแกนนำอาสาสมัครออกปฏิบัติหน้าที่ตามลุ่มแม่น้ำแม่จะเราและในหมู่บ้านใกล้เคียง

                                2.1.ติดตั้งป้ายคัตเจอร์บอร์ด

                                2.2.ติดป้ายโปสเตอร์ตามสถานที่ต่าง ๆ

                                2.3.เชิญชวน สัมภาษณ์ให้ความรู้กับชาวบ้าน แจกแผ่นพับ

                                2.4.ติดตั้งตาข่ายดักขยะ ปลูกต้นไม้ เชิญชวนชาวบ้านที่สอบถามและสัมภาษณ์ร่วมปลูกต้นไม้เพื่อรักษาไว้ซึ่งต้นน้ำลำธารและเก็บกวาดขยะบริเวณแม่น้ำ

                                2.5.ลงสำรวจพื้นที่ตรวจสอบสภาพน้ำทำซุ้มป้ายบอกคุณภาพน้ำเป็นสถานีน้ำย่อย เพื่อดูแลรักษาและเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับสังคม

                                2.6.สำรวจสืบค้นประวัติความเป็นมาของแม่น้ำจากภูมิความรู้ของชาวบ้านทั้งผู้สูงอายุและผู้ที่มีความรู้

                3.เก็บรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ และสรุป ประเมินผล

สถานที่ในการดำเนินงาน

                1.ประชุมแผนการดำเนินงานสัมมนาให้ความรู้ ณ วัดป่าปัญญโรจน์

                                1.1.เรื่องความสำคัญของแม่น้ำ

                   1.2.ธรรมชาติสร้างมนุษย์ มนุษย์ทำลายธรรมชาติ ธรรมชาติทำลายมนุษย์

                2.ประชาสัมพันธ์ข่าวสารสาระความรู้เรื่องแม่น้ำลำธาร ณ ศูนย์ปฏิบัติการเรียนรู้วิทยุชุมชน Fm 102.75 MHz.

                3.แม่น้ำแม่จะเรา หรือแม่น้ำแม่ระมาด

ระยะเวลาดำเนินงาน

                1 กรกฎาคม 2551 – 31ธันวาคม 2551

งบประมาณดำเนินงาน

                1.ใช้งบประมาณดำเนินงานจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

                2.งบประมาณโดยรวมจำนวน 200,000 บาท

รายละเอียดการใช้งบประมาณ

                1.การดำเนินงานสัมมนา 2 ครั้ง

                                1.1.ค่าอาหาร จำนวน 15 คน จำนวน 2,000 บาท

                                1.2.ค่าอาหารว่าง 2,000 บาท

                                1.3.ค่าสมุด-ปากกา-แฟ้ม  เป็นเงิน1,000 บาท

                                1.4.ค่าวิทยากร 2,000 บาท

                                1.5.ค่าบำรุงสถานที่ ค่าน้ำ-ไฟฟ้า 3,000 บาท

                2.การจัดกิจกรรมรณรงค์ประชาสัมพันธ์

                                2.1.ค่าจัดทำป้ายบอร์ดคัตเจอร์ขนาด 1x2 เมตร จำนวน 5 ป้าย 10,000 บาท

                                2.2.ป้ายโปสเตอร์ จำนวน 200 แผ่น ๆ ละ 50 บาท เป็นเงิน 10,000 บาท

                2.3.ค่าจัดทำตาข่ายเชือกดักขยะ 5,000 บาท

                2.4.เดินรณรงค์ให้ความรู้เชิญชวนชาวบ้านร่วมอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพแม่น้ำลำคลอง

2.5.งบประมาณค่าอาหารเจ้าหน้าที่ออกสำรวจพื้นที่และตรวจสอบสภาพน้ำ วันเสาร์-อาทิตย์ รณรงค์ เฝ้าระวัง และให้ความรู้ เป็นระยะเวลา 5 เดือน จำนวน 15 คน และเจ้าหน้าที่ออกสืบค้นประวัติความเป็นมาของแม่น้ำจากภูมิความรู้จากผู้สูงอายุและจากประวัติที่มีการบันทึกไว้  จำนวน 5 คนและสรุปรวบรวมเข้าเล่ม

                3.จัดหาวัสดุอุปกรณ์ดำเนินงาน

                                3.1.ค่าสารชีวภาพสำหรับตรวจสภาพน้ำ เพื่อใช้ในการตรวจสภาพน้ำ 9,000 บาท

                                3.2.หมวกเรารักษ์ธรรมชาติ 200 ใบๆละ65 บาท เป็นเงิน  13,000 บาท

                                3.3.ค่าเสื้อเรารักษ์ธรรมชาติ 200 ตัวๆละ 120 บาท เป็นเงิน 24,000 บาท

                                3.4.ค่าพาหนะ ค่าน้ำมัน                     10,000 บาท

                                3.5.งบประมาณค่าเบี้ยเลี้ยงเจ้าหน้าที่ติดตามผลการดำเนินงานประจำโครงการจำนวน 2

                คนเป็นระยะเวลา 5 เดือนๆละ 3,000 บาท เป็นเงิน 30,000 บาท

 ตารางแสดงค่าใช้จ่ายงบประมาณ

ผลคาดการณ์

                1.ชาวบ้านในชุมชนได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ฟื้นฟูสภาพแม่น้ำลำคลอง ตามพื้นฐานความรู้ที่ได้รับอย่างเหมาะสม

                2.ชาวบ้านในเขตชุมชนมีจิตสำนึกที่ดีขึ้นในการรักและหวงแหนทรัพยากรน้ำ

                3.ได้ทดแทนสนองพระราชเสาวนีย์สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ทรงมีความห่วงใยเรื่องสิ่งแวดล้อม ทรงแนะนำพสกนิกรให้ช่วยกันดูแลรักษาแม่น้ำต่างๆ

สรุปประเมินผล

                1.รวบรวมผลการดำเนินงาน

                   1.1.รวบรวมผลการดำเนินงานอบรม

                                1.2.ผลการดำเนินงานรณรงค์ ประชาสัมพันธ์ แบบสอบถาม

                             1.2.1.ความตื่นตัวของประชาชน

                                                1.2.2.ความเห็นต่อการดำเนินกิจกรรม

                                1.3.ผลการสำรวจ

                                                1.3.1.ผลสำรวจค่าน้ำก่อนดำเนินกิจกรรม

                                                1.3.2.ผลสำรวจค่าน้ำหลังดำเนินกิจกรรมทุกๆ 1 อาทิตย์

                                                1.3.3.ผลสำรวจค่าน้ำหลังจบโครงการ

                                                1.3.4.ผลสำรวจความร่วมมือในการดำเนินกิจกรรม

                                                                1.3.4.1.จำนวนขยะจากที่ดักขยะลดลง

1.4.แบบบันทึก แบบสังเกต

                                1.5.แบบจัดเก็บข้อมูล

                                                1.5.1.ค่าน้ำ

                                                1.5.2.ความเปลี่ยนแปลงของ หิน ถ่าน จากที่กักบำบัดฟื้นฟูน้ำ

                2.วิเคราะห์ประเมินผลการดำเนินงาน

                                2.1.ประเมินผลจากการดำเนินงานในแต่ละกิจกรรม

                                2.2.ประเมินผลจากสภาพน้ำก่อนเริ่มดำเนินการและหลังการดำเนินงาน

                3.สรุปผลการดำเนินงาน

                4.นำเสนอแหล่งสนับสนุนงบประมาณ

คณะกรรมการร่วมดำเนินงาน

                1. พระพรมงคล  พลธมฺโม                เจ้าสำนักวัดป่าปัญญโรจน์                   ประธาน

                2.นายอภิรัตน์  แก้วมณี                       รองนายก อบต.                                    รองประธาน

                3.นายสุนิศักดิ์  อินแก้ว                       เหรัญญิกวัด                                          เลขานุการ

                4.นางวิลาวรรณ หม่อนกันทา           ประธาน อสม.                                      เหรัญญิก

                5.นายอลงกรณ์  ถาแก้ว                      ผอ.โรงเรียนแม่ระมาดน้อย               กรรมการ

                6.นายสยาม